Płyty gipsowe to produkt używany niemal przy każdym poważniejszym remoncie czy w trakcie robót wykończeniowych. Popularne jest korzystanie z płyt przy pracach na poddaszach, w łazienkach oraz kuchniach, jednak coraz częściej używa się ich także w niemal wszystkich pozostałych pomieszczeniach.
Do czego stosuje się płyty gipsowe?

Płyty można kupić w różnych grubościach od 9,5 do 12,5 mm, a także w rozmaitych wymiarach. Szerokość to najczęściej 120 cm, a długość od 2,6 do 3 m, dostępne są jednak również płyty o mniejszych rozmiarach, zwłaszcza w przypadku płyt w wykonaniach specjalnych. Producenci oferują bowiem wiele różnych rodzajów płyt gipsowych przeznaczonych do użycia w szczególnie wymagających warunkach. Przyjrzyjmy się bliżej budowie płyt, sprawdźmy, z czego są wytwarzane oraz zobaczmy, gdzie i w jaki sposób zwykle się je stosuje.

Jaka jest konstrukcja płyt gipsowych

Płyty gipsowe to materiał, bez którego trudno sobie wyobrazić prowadzenie prac wykończeniowych czy remontowych. Ich popularność wynika m.in. z dobrych właściwości użytych do produkcji materiałów, które zapewniają nie tylko łatwość użycia, ale też wysoką trwałość oraz niską masę. Plusem jest też szeroka oferta wyrobów tego rodzaju, obejmująca wyroby specjalnie dostosowane do specyficznych potrzeb, np. podwyższonej wytrzymałości termicznej czy odporności na zawilgocenie. Powszechne stosowanie płyt gipsowych wynika też z możliwości ich łatwej obróbki, a także niezwykle korzystnej ceny.

Bardzo dobre własności użytkowe płyt gipsowych są ściśle związane z ich budową. Płyty składają się z gipsowego rdzenia oraz okładzin wykonanych z wytrzymałego kartonu o dużej gęstości. Stworzony w ten sposób kompozyt łączy w sobie najlepsze cechy wykorzystanych komponentów – wysoką wytrzymałość gipsu na ściskanie oraz odporność włókien celulozowych znajdujących się w strukturze kartonu na rozciąganie. Włókna są rozmieszczane w taki sposób, by były ułożone równolegle do długości płyt. Zestawienie to sprawia, że płyty kartonowo-gipsowe zachowują konieczną elastyczność, co ułatwia nadawanie im kształtu, ale także pozwala na przenoszenie obciążeń powstających przy pracy wykonanych z nich elementów.

Dużą zaletą gipsu jest jego stosunkowo niewielka masa, co powoduje, że wykonane z niego przedmioty i materiały są lekkie, a zarazem wytrzymałe. W przypadku płyt gipsowych oznacza to dość łatwe mocowanie elementów, nawet jeśli ich powierzchnia jest znaczna. Co ważne, w zastosowaniach budowlanych gips wyróżnia się niskim przewodnictwem cieplnym w porównaniu do betonu czy popularnych pustaków, co sprawia, że stanowi dodatkową barierę powstrzymującą utratę ciepła. Korzystnie przedstawiają się też jego właściwości akustyczne i zdolność do tłumienia dźwięków. Struktura gipsu użytego do produkcji płyt kartonowo-gipsowych jest modyfikowana za pomocą rozmaitych dodatków, ich odpowiednie proporcje zapewniają jednak dobrą spoistość materiału, co daje możliwość wykonywania w nim otworów, cięcia pod kątem i wzdłuż niemal dowolnych krzywych.

Dość istotna jest rola wielowarstwowego kartonu spajanego z powierzchnią gipsu i tworzącego lico oraz spodnią stronę płyt. Poza funkcją poprawiająca wytrzymałość na rozciąganie, a zatem ograniczającą ryzyko pękania przy zginaniu i wysokich naprężeniach jest on ważny również dla uzyskania jednolitej i gładkiej powierzchni. Odgrywa także rolę zabezpieczenia przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz zwiększa sztywność poprzeczną płyt.

Rodzaje płyt kartonowo-gipsowych

Płyty gipsowe mogą być wytwarzane w różnych wersjach przystosowanych do odmiennych warunków zewnętrznych. Poza standardowymi płytami budowlanymi o charakterystycznej jasnozielonej barwie użytego kartonu, tzw. typu A, oferowane są również konstrukcje specjalne oparte o naturalne właściwości gipsu lub bazujące na wprowadzaniu dodatków modyfikujących jego skład i parametry użytkowe.

Ważną cechą gipsu jest jego wysoka higroskopijność, która oznacza, że materiał ma dużą zdolność do wchłaniania wody. Naturalny gips chłonie wilgoć, co może być bardzo korzystne, np. ze względu na tworzenie zdrowego mikroklimatu we wnętrzu i ochronę przed przesuszaniem oraz nadmiernym zawilgoceniem. Własności te sprawiają jednak kłopot w warunkach stale podwyższonej wilgotności. Płyty gipsowe mogą być jednak specjalnie przygotowane do zastosowań, w których materiał jest narażonych na działanie wody przez dodatnie specjalnych substancji hydrofobowych na bazie krzemu, znacznie ograniczających nasiąkliwość. Płyty nasączone impregnatami mają oznaczenie H2 i wyróżniają się warstwą kartonu w ciemnozielonym kolorze. Nie deformują się i nie tracą spoistości nawet przy wilgotności sięgającej 85%.

Gips wykorzystywany do produkcji płyt to związek chemiczny zwany dwuwodnym siarczanem wapnia (CaSO4·2H2O), który uległ krystalizacji. Ze względu na swoją budowę chemiczną jest więc stosunkowo wytrzymały na wysoką temperaturę – przy znacznie zwiększonej ilości dostarczanego ciepła związana w gipsie woda odparowuje, schładzając powierzchnię materiału. Właściwość tę wykorzystuje się przy produkcji płyt ogniochronnych typu F. Są one dodatkowo wzmacniane włóknem szklanym, które jest w stanie znieść bardzo wysokie temperatury i w razie pożaru zapewnia stabilność oraz utrzymanie struktury płyty w całości. Płyty tego rodzaju wyróżniają się różowym kolorem pokrywającego je kartonu.

Do specjalnych potrzeb oferowane są także płyty łączące w sobie własności wodoodporne i ogniochronne. Są to tzw. płyty DF, zawierające zarówno rozproszone włókna szklane, jak i impregnat o działaniu hydrofobowym. Poza nimi producenci proponują różne wersje płyt np. przeznaczone do gięcia czy stosowania w warunkach wymagających dodatkowej izolacji termicznej, a także o zwiększonej odporności na ściskanie.

Gdzie można używać płyt gipsowych?

Płyty gipsowe mogą być wykorzystywane na wiele sposobów. Jednym z podstawowych zastosowań jest układanie tzw. suchych tynków. Płyty są mocowane do surowego muru za pomocą zaprawy klejowej lub specjalnego rusztu i zastępują tradycyjny tynk narzucany ręcznie albo nakładany agregatem. Zaletą suchych tynków jest zdecydowanie krótszy czas ich wykonania, a także stosunkowo małe nakłady potrzebne do wykonania prac. Plusem jest również możliwość szybkiego wyrównywania ścian, które potrzebowałyby nałożenia dużej ilości tynku tradycyjnego. Stosowanie płyt eliminuje późniejsze wygładzanie, a po wypełnieniu szczelin między płytami bardzo szybko można przystąpić do malowania.

Innym powszechnym sposobem wykorzystywania płyt kartonowo-gipsowych jest budowa lekkich ścianek działowych. Powstają one na specjalnym ruszcie aluminiowym, choć można je również przytwierdzić do konstrukcji drewnianej albo stalowej. Zaletą takiego rozwiązania jest możliwość swobodnego kształtowania przestrzeni, bez przejmowania się nośnością stropu i jego obciążeniem. Plusem jest również szansa na dobre zaizolowanie termicznego i akustycznego za pomocą układanej między przytwierdzanymi do konstrukcji warstwami płyt wełny mineralnej czy pianki poliuretanowej.

Popularne są także tzw. suche zabudowy. Powstają one przy wykorzystaniu elementów stelaży stosowanych przy montażu ścianek działowych. Najczęściej w ten sposób wykonuje się ekrany maskujące instalacje – piony kanalizacyjne, rury wodociągowe, kanały wentylacyjne, klimatyzacyjne czy systemy odkurzaczy centralnych. Zabudowy tego typu są stosowane jako sposób na aranżację wnętrz i swobodne kształtowanie detali związanych z instalowaniem oświetlenia, wykonywaniem półek ściennych, mniejszych ścianek lub obudową filarów. Bardzo często płyty z karton-gipsu są używane jako materiał na wykonanie obudowy wkładu kominkowego.

W systemach suchej zabudowy wykonuje się również sufity podwieszane stosowane zarówno w obiektach użytkowych – np. sklepach czy biurowcach, jak i budynkach mieszkalnych. W przypadku domów i mieszkań sufity z płyt k-g często są sposobem na wykonanie ciekawego podświetlenia czy też dodatkowego wyciszenia stropu. Korzystanie z płyt jest niezwykle popularne przy wykańczaniu poddaszy, gdzie umożliwiają łatwe wykończenie wszystkich skosów i zakrycie materiału termoizolacyjnego.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Justyr - Aby było Ci cieplej!
handmade: auxeria